श्री गौरी गणेश पूजन विधान


श्री गौरी गणेश पूजन विधान

श्री गणेश जी का ध्यान करें

गजाननं भूतगणादिसेवितं कपित्थजम्बूफलचारुभक्षणम्।
उमासुतं शोकविनाशकारकं नमामि विघ्नेश्वरपादपङ्कजम्॥ 

मां गौरी का ध्यान करें

नमो देव्यै महादेव्यै शिवायै सततं नमः।  नमः प्रकृत्यै भद्रायै नियताः प्रणताः स्म ताम्॥
श्री गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, ध्यानं समर्पयामि।

हाथ में अक्षत लेकर श्री गणेश जी का आह्वान करें

गणानां त्वा गणपति ग्वँग् हवामहे प्रियाणां त्वा प्रियपति ग्वँग् हवामहे निधीनां त्वा निधीपति ग्वँग् हवामहे वसो मम। आहमजानि गर्भधमा त्वमजासि गर्भधम्॥

एह्येहि हेरम्ब महेशपुत्र ! समस्तविघ्नौघविनाशदक्ष

माङ्गल्यपूजाप्रथमप्रधान गृहाण पूजां भगवन् ! नमस्ते॥

भूर्भुवः स्वः सिद्धिबुद्धिसहिताय गणपतये नमः, गणपतिमावाहयामि, स्थापयामि, पूजयामि च।
हाथ के अक्षत गणेश जी पर चढ़ा दें।

हाथ में अक्षत लेकर मां गौरी का आह्वान करें

अम्बे अम्बिकेऽम्बालिके मा नयति कश्चन।  ससस्त्यश्वकः सुभद्रिकां काम्पीलवासिनीम्॥

हेमाद्रितनयां देवीं वरदां शङ्करप्रियाम्। लम्बोदरस्य जननीं गौरीमावाहयाम्यहम्॥

ॐभूर्भुवः स्वः गौर्यै नमः, गौरीमावाहयामि, स्थापयामि, पूजयामि च।

हाथ के अक्षत मां गौरी जी पर चढ़ा दें।

हाथ में चावल लेकर गणेशाम्बिका जी की प्रतिष्ठा के लिए आसन प्रदान करें

मनो जूतिर्जुषतामाज्यस्य बृहस्पतिर्यज्ञमिमं तनोत्वरिष्टं यज्ञ ग्वँग् समिमं दधातु। विश्वे देवास इह मादयन्तामो 3 म्प्रतिष्ठ।। अस्यै प्राणाः प्रतिष्ठन्तु अस्यै प्राणाः क्षरन्तु च। अस्यै देवत्वमर्चायै मामहेति कश्चन गणेशाम्बिके ! सुप्रतिष्ठिते वरदे भवेताम्।

प्रतिष्ठापूर्वकम् आसनार्थे अक्षतान् समर्पयामि गणेशाम्बिकाभ्यां नमः।
(
आसन के लिए अक्षत समर्पित करे)

गणेशाम्बिका जी को पाद्य, अर्घ्य. आचमनीय, स्नानीय और पुनराचमनीय हेतु जल अर्पण करें.

देवस्य त्वा सवितुः प्रसवेऽश्विनोर्बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्याम् ॥ एतानि पाद्यार्घ्याचमनीय स्नानीयपुनराचमनीयानि समर्पयामि गणेशाम्बिकाभ्यां नमः।

श्री गौरी गणेश जी को दूध से स्नान कराएं

पय: पृथिव्यां पय ओषधीषु पयो दिव्यन्तरिक्षे पयो धाः पयस्वतीः। प्रदिशः सन्तु मह्यम्।।

कामधेनुसमुद्भूतं सर्वेषां जीवनं परम्।
पावनं यज्ञहेतुश्च पयः स्नानार्थमर्पितम्

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, पयः स्नानं समर्पयामि नमो नमः।

श्री गौरी गणेश जी को दही से स्नान कराएं

दधिक्राव्णो अकारिषं जिष्णोरश्वस्य वाजिनः। सुरभि नो मुखाकरत्प्रण आयू ग्वँग् षि तारिषत् ॥

पयसस्तु समुद्भूतं मधुराम्लं शशिप्रभम्।
दध्यानीतं मया देव! स्नानार्थं प्रतिगृह्यताम्॥

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, दधिस्नानं समर्पयामि नमो नमः॥
(पुनः जल स्नान करायें।)

श्री गौरी गणेश जी को घी से स्नान कराएं

घृतं मिमिक्षे घृतमस्य योनिर्घृते श्रितो घृतम्वस्य धाम। अनुष्वधमा वह मादयस्व स्वाहाकृतं वृषभ वक्षि हव्यम्॥

नवनीतसमुत्पन्नं सर्वसंतोषकारकम्।
घृतं तुभ्यं प्रदास्यामि स्नानार्थं प्रतिगृह्यताम्॥

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, घृतस्नानं समर्पयामि नमो नमः
(
पुनः जल स्नान करायें।)

श्री गौरी गणेश जी को मधु (शहद) से स्नान कराएं

मधुव्वाताऽऋतायते मधुक्षरन्ति सिन्धवः। माध्वीर्नः सन्त्वोषधीः मधुनक्तमुतोषसो मधुमत्पार्थिव ग्वँग् रजः। मधुद्यौरस्तु नः पिता मधुमान्नो व्वनस्पतिर्म्मधुमाँऽ अस्तु सूर्यः माध्वीर्गावो भवन्तु नः

पुष्परेणुसमुद्भूतं सुस्वादु मधुरं मधु।
तेजः पुष्टिकरं दिव्यं स्नानार्थं प्रतिगृह्यताम्॥

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, मधुस्नानं समर्पयामि।
(
पुनः जल स्नान करायें।)

श्री गौरी गणेश जी को शर्करा (शक्कर ) से स्नान कराएं 

अपा ग्वँग् रसमुद्वयस Ü सूर्ये सन्त ग्वँग् समाहितम्। अपारसस्य यो रसस्तं वो गृह्णाम्युत्तममुपयामगृहीतोऽसीन्द्राय त्वा जुष्टं गृह्णाम्येष ते योनिरिन्द्राय त्वा जुष्टतमम्।।

इक्षुरससमुद्भूतां शर्करां पुष्टिदां शुभाम्।
मलापहारिकां दिव्यां स्नानार्थं प्रतिगृह्यताम्॥

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, शर्करास्नानं समर्पयामि।
(
पुनः जल स्नान करायें।)

श्री गौरी गणेश जी को पञ्चामृत से स्नान कराएं 

पञ्चनद्यः सरस्वतीमपि यन्ति सश्रोतसः। सरस्वती तु पञ्चधा सोदेशेऽभवत्सरित्॥

पञ्चामृतं मयानीतं पयो दधि घृतं मधु।
शर्करया समायुक्तं स्नानार्थं प्रतिगृह्यताम्॥

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, पञ्चामृतस्नानं समर्पयामि।

श्री गौरी गणेश जी को गन्धोदक जल से स्नान कराएं 

ग्वंग शुना ते ग्वंग शुः पृच्यतां परुषा परुः गन्धस्ते सोममवतु मदाय रसो अच्युतः॥ 

मलयाचलसम्भूतचन्दनेन विनिःसृतम्

इदं गन्धोदकस्नानं कुङ्कुमाक्तं गृह्यताम

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नम:, गन्धोदकस्नानं समर्पयामि  

श्री गौरी गणेश जी को शुद्धोदक जल से स्नान कराएं 

शुद्धवालः सर्वशुद्धवालो मणिवालस्तऽआश्विनाः श्येतः श्येताक्षोऽरुणस्ते रुद्राय पशुपतये कर्णायामा अवलिप्तारौद्रा नभोरूपाः पार्जन्याः।।

गङ्गे यमुने चैव गोदावरि सरस्वति।
नर्मदे सिन्धुकावेरि स्नानार्थं प्रतिगृह्यताम्॥

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, शुद्धोकस्नानं समर्पयामि।

श्री गौरी गणेश जी को आचमन कराएं  -

शुद्धोकदकस्नानान्ते आचमनीयं जलं समर्पयामि।

(आचमन के लिए जल दें।)

श्री गौरी गणेश जी को वस्त्र अर्पण करें

युवा सुवासाः परिवीत आगात् श्रेयान् भवति जायमानः। तं धीरासः कवय उन्नयन्ति स्वाध्यो3 मनसा देवयन्तः॥

शीतवातोष्णसंत्राणं लज्जाया रक्षणं परम्।
देहालङ्करणं वस्त्रामतः शान्तिं प्रयच्छ मे

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, वस्त्रां समर्पयामि। वस्त्रान्ते आचमनीयं जलं समर्पयामि।
वस्त्र के बाद आचमन के लिए जल दे।

श्री गौरी गणेश जी को उपवस्त्र अर्पण करें

सुजातो ज्योतिषा सह शर्म वरूथमाऽसदत्स्वः। वासो अग्ने विश्वरूप ग्वँग् सं व्ययस्व विभावसो                           

यस्याभावेन शास्त्रोक्तं कर्म किञ्चिन्न सिध्यति।
उपवस्त्रं प्रयच्छामि सर्वकर्मापकारकम्॥

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, उपवस्त्रं समर्पयामि। उपवस्त्रांते आचमनीयं जलं समर्पयामि। (आचमन के लिए जल दे)

श्री गौरी गणेश जी को यज्ञोपवीत अर्पण करें

यज्ञोपवीतं परमं पवित्रां प्रजापतेर्यत्सहजं पुरस्तात्। आयुष्यमग्र्यं प्रतिमुञ्च शुभ्रं यज्ञोपवीतं बलमस्तु तेजः।।यज्ञोपवीतमसि यज्ञस्य त्वा यज्ञोपवीततेनोपनह्यामि।

नवभिस्तन्तुभिर्युक्तं त्रिगुणं देवतामयम्।
उपवीतं मया दत्तं गृहाण परमेश्वर

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, यज्ञोपवीतं समर्पयामि। यज्ञोपवीतन्ते आचमनीयं जलं समर्पयामि। (आचमन के लिए जल दे)

श्री गौरी गणेश जी को चन्दनलेपनं करें

त्वां गन्धर्वा अखनँस्त्वामिन्द्रस्त्वां बृहस्पतिः। त्वामोषधे सोमो राजा विद्वान् यक्ष्मादमुच्यत।।

श्रीखण्डं चन्दनं दिव्यं गंधाढ्यं सुमनोहरम्।
विलेपनं सुरश्रेष्ठ ! चन्दनं प्रतिगृह्यताम्

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, चन्दनानुलेपनं समर्पयामि।

श्री गौरी गणेश जी को अक्षत अर्पण करें

अक्षन्नमीमदन्त ह्यव प्रिया अधूषत। अस्तोषत स्वभानवो विप्रा नविष्ठया मती योजान्विन्द्र ते हरी

अक्षताश्च सुरश्रेष्ठ कुङ्कुमाक्ताः सुशोभिताः।

मया निवेदिता भक्त्या गृहाण परमेश्वर॥

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, अक्षतान् समर्पयामि।

श्री गौरी गणेश जी को पुष्पमाला अर्पण करें

ओषधीः प्रति मोदध्वं पुष्पवतीः प्रसूवरीः। अश्वा इव सजित्वरीर्वीरुधः पारयिष्णवः

माल्यादीनि सुगन्धीनि मालत्यादीनि वै प्रभो।

मयाहृतानि पुष्पाणि पूजार्थं प्रतिगृह्यताम्

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, पुष्पमालां समर्पयामि।

श्री गौरी गणेश जी को दूर्वा अर्पण करें

काण्डात्काण्डात्प्ररोहन्ती परुषः परुषस्परि। एवा नो दूर्वे प्रतनुसहश्रेण शतेन

दूर्वाङ्कुरान् सुहरितानमृतान् मङ्गलप्रदान्।
आनीतांस्तव पूजार्थं गृहाण गणनायक !

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, दूर्वाङ्कुरान् समर्पयामि।

श्री गौरी गणेश जी को सिन्दूर अर्पण करें

सिन्धोरिव प्राध्वने शूघनासो वातप्रमियः पतयन्ति यह्वाः। घृतस्य धारा अरुषो वाजी काष्ठा भिन्दन्नूर्मिभिः पिन्वमानः

सिन्दूरं शोभनं रक्तं सौभाग्यं सुखवर्धनम्।

शुभदं कामदं चैव सिन्दूरं प्रतिगृह्यताम्॥

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, सिन्दूरं समर्पयामि।

श्री गौरी गणेश जी को नाना परिमल द्रव्य अर्पण करें

अबीर गुलाल आदि नाना परिमल द्रव्य-

अहिरिव भोगैः पर्येति बाहुं ज्याया हेतिं परिबाधमानः। हस्तघ्नो विश्वा वयुनानि विद्वान् पुमान् पुमा सं परि पातु विश्वतः

अबीरं गुलालं हरिद्रादिसमन्वितम्।
नाना परिमलं द्रव्यं गृहाण परमेश्वर!

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, नानापरिमलद्रव्याणि समर्पयामि।

श्री गौरी गणेश जी को सुगन्धिद्रव्य अर्पण करें

अहिरिव भोगैः पर्येति बाहुं ज्याया हेतिं परिबाधमानः। हस्तघ्नो विश्वा वयुनानि विद्वान् पुमान् पुमा सं परि पातु विश्वतः

दिव्यगन्धसमायुक्तं महापरिमलाद्भुतम्।
गन्धद्रव्यमिदं भक्त्या दत्तं वै परिगृह्यताम्॥

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, सुगन्धिद्रव्यं समर्पयामि।

श्री गौरी गणेश जी को धूप दिखाएं

धूरसि धूर्व्व धूर्व्वन्तं धूर्व्वतं योऽस्मान् धूर्व्वति तं धूर्व्वयं वयं धूर्व्वामः।देवानामसि वद्दितम ग्वँग् सस्नितमं पप्रितमं जुष्टतमं देवहूतमम्

वनस्पतिरसोद्भूतो गन्धाढ्यो गन्ध उत्तमः।

आघ्रेयः सर्वदेवानां धूपोऽयं प्रतिगृह्यताम्

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, धूपमाघ्रापयामि।

श्री गौरी गणेश जी को दीप दिखाएं

अग्निर्ज्योतिज्योतिरग्निः स्वाहा सूर्यो ज्योतिर्ज्योतिः सूर्यः स्वाहा। अग्निर्वर्चो ज्योतिर्वर्चः स्वाहा सूर्यो वर्चो ज्योतिर्वर्च स्वाहा।। ज्योर्ति सूर्यः सूर्यो ज्योतिः स्वाहा॥

साज्यं वर्तिसंयुक्तं वद्दिना योजितं मया। दीपं गृहाण देवेश त्रौलौक्यतिमिरापहम्

भक्त्या दीपं प्रयच्छामि देवाय परमात्मने। त्राहि मां निरयाद् घोराद् दीपज्योतिर्नमोऽस्तु ते

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, दीपं दर्शयामि।

हृषीकेशाय नमःबोल कर हाथ धो ले (हस्तप्रक्षालन)

श्री गौरी गणेश जी को नैवेद्य अर्पण करें   

नाभ्या आसीदन्तरिक्षशीर्ष्णो द्यौः समवर्तत। पद्भ्यां भूमिर्दिशः श्रोत्राँत्तथा लोकाँ2 अकल्पयन्

प्राणाय स्वाहा। अपानाय स्वाहा। समानाय स्वाहा। उदानाय स्वाहा। व्यानाय स्वाहा।

शर्कराखण्डखाद्यानि दधिक्षीरघृतानि च।
आहारं भक्ष्यभोज्यं नैवेद्यं प्रतिगृह्यताम्

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, नैवेद्यं निवेदयामि। नैवेद्यान्ते आचमनीयं जलं समर्पयामि।

श्री गौरी गणेश जी को ऋतुफल अर्पण करें   

याः फलिनीर्या अफला अपुष्पा याश्च पुष्पिणीः। बृहस्पतिप्रसूतास्ता नो मुञ्चन्त्व ग्वँग् हसः।।

इदं फलं मया देव स्थापितं पुरतस्तव।
तेन मे सफलावाप्तिर्भवेज्जन्मनि जन्मनि

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, ऋतुफलानि समर्पयामि।

फलान्ते आचमनीयं जलं समर्पयामि। जल अर्पित करे। मध्ये-मध्ये पानीयं समर्पयामि। उत्तरापोशनं समर्पयामि हस्तप्रक्षालनं समर्पयामि मुखप्रक्षालनं समर्पयामि।

श्री गौरी गणेश जी को करोद्वर्तन अर्पण करें   

ग्वँग् शुना ते ग्वँग् शुः पृच्यतां परुषा परुः। गन्धस्ते सोममवतु मदाय रसो अच्युतः।।

चन्दनं मलयोद्भुतं कस्तूर्यादिसमन्वितम्।
करोद्वर्तनकं देव गृहाण परमेश्वर

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, करोद्वर्तनकं चन्दनं समर्पयामि।

श्री गौरी गणेश जी को ताम्बूल अर्पण करें   

यत्पुरुषेण हविषा देवा यज्ञमतन्वत। वसन्तोऽस्यासीदाज्यं ग्रीष्म इध्मः शरद्धविः।।

पूगीफलं महद्दिव्यं नागवल्लीदलैर्युतम्।
एलादिचूर्णसंयुक्तं ताम्बूलं प्रतिगृह्यताम्

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, मुखवासार्थम् एलालवंगपूगीफलसहितं ताम्बूलं समर्पयामि। (इलायची, लौंग-सुपारी के साथ ताम्बूल अर्पित करे।)

दक्षिणा अर्पण करें   

हिरण्यगर्भः समवर्तताग्रे भूतस्य जातः पतिरेक आसीत्। दाधार पृथिवीं द्यामुतेमां कस्मै देवाय हविषा विधेम

हिरण्यगर्भगर्भस्थं हेमबीजं विभावसोः।
अनन्तपुण्यफलदमतः शान्तिं प्रयच्छ मे

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, कृतायाः पूजायाः साद्गुण्यार्थे द्रव्यदक्षिणां समर्पयामि। (द्रव्य दक्षिणा समर्पित करे।)

श्री गौरी गणेश जी की कर्पूर द्वारा आरती करें   -

इद ग्वँग् हविः प्रजननं मे अस्तु दशवीर ग्वँग् सर्वगण ग्वँग् स्वस्तये। आत्मसनि प्रजासनि पशुसनि लोकसन्यभयसनि। अग्निः प्रजां बहुलां मे करोत्वन्नं पयो रेतो अस्मासु धत्त

रात्रि पार्थिव ग्वँग् रजः पितुरप्रायि धामभिः।  दिवः सदा ग्वँग् सि बृहती वि तिष्ठस त्वेषं वर्तते तमः

कदलीगर्भसम्भूतं कर्पूरं तु प्रदीपितम्।

आरार्तिकमहं कुर्वे पश्य मे वरदो भव॥

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, अरार्तिकं समर्पयामि।
(
कर्पूर की आरती करें, आरती के बाद जल गिरा दें।)

श्री गौरी गणेश जी को पुष्पांजलि अर्पण करें   

यज्ञेन यज्ञमयजन्त देवास्तानि धर्माणि प्रथमान्यासन्। ते नाकं महिमानः सचन्त यत्रा पूर्वे साध्याः सन्ति देवाः

नानासुगन्धिपुष्पाणि यथाकालोद्भवानि च।
पुष्पाञ्जलिर्मया दत्तं गृहाण परमेश्वर

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, पुष्पाञ्जलिं समर्पयामि। (पुष्पाञ्जलि अर्पित करे।)

श्री गौरी गणेश जी  की  प्रदक्षिणा करें 

ये तीर्थानि प्रचरन्ति सृकाहस्ता निषङ्गिणः। तेषा ग्वँग् सहस्रयोजनेऽव धन्वानि तन्मसि।

यानि कानि पापानि जन्मान्तरकृतानि च।
तानि सर्वाणि नश्यन्तु प्रदक्षिणपदे पदे

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, प्रदक्षिणां समर्पयामि।
(
प्रदक्षिणा करे।)

श्री गौरी गणेश जी  की  विशेषार्घ्य अर्पण करें   

ताम्रपात्र में जल, चन्दन, अक्षत, फल, फूल, दूर्वा और दक्षिणा रखकर विशेषार्घ्य अर्पण करें  

रक्ष रक्ष गणाध्यक्ष रक्ष त्रौलोक्यरक्षक। भक्तानामभयं कर्ता त्राता भव भवार्णवात्।। द्वैमातुर कृपासिन्धो षाण्मातुराग्रज प्रभो! वरदस्त्वं वरं देहि वाञ्छितं वाञ्छितार्थद। अनेन सफलाघ्र्येण फलदोऽस्तु सदा मम।

हाथ जोड़ कर प्रार्थना करें

विघ्नेश्वराय वरदाय सुरप्रियाय लम्बोदराय सकलाय जगद्धिताय

नागाननाय श्रुतियज्ञविभूषिताय गौरीसुताय गणनाथ नमो नमस्ते

भक्तार्तिनाशनपराय गणेश्वराय सर्वेश्वराय शुभदाय सुरेश्वराय

विद्याधराय विकटाय वामनाय भक्तप्रसन्नवरदाय नमो नमस्ते

नमस्ते ब्रह्मरूपायविष्णुरूपाय ते नमः नमस्ते रुद्ररूपाय करिरूपाय ते नमः

विश्वरूपस्वरूपाय नमस्ते ब्रह्मचारिणे भक्तप्रियाय देवाय नमस्तुभ्यंविनायक

त्वां विघ्नशत्रुदलनेति सुन्दरेति भक्तप्रियेति सुखदेति फलप्रदेति

विद्याप्रदेत्यघहरेति ये स्तुवन्ति तेभ्यो गणेश वरदो भव नित्यमेव

त्वं वैष्णवी शक्तिरनन्तवीर्या विश्वस्य बीजं परमासि माया

सम्मोहितं देवि समस्तमेतत् त्वं वै प्रसन्ना भुवि मुक्तिहेतुः

भूर्भुवः स्वः गणेशाम्बिकाभ्यां नमः, प्रार्थनापूर्वकं नमस्कारान् समर्पयामि

(साष्टाङ्ग नमस्कार करे )

गणेशपूजने कर्म यन्न्यूनमधिकं कृतम्

तेन सर्वेण सर्वात्मा प्रसन्नोऽस्तु सदा मम

अनया पूजया गणेशाम्बिके प्रीयेताम्, मम

(ऐसा कहकर समस्त पूजनकर्म भगवान् को समर्पित कर दे) *तथा पुनः नमस्कार करे

गणेश गायत्री

एकदंताय विद्महे, वक्रतुण्डाय धीमहि, तन्नो दंती प्रचोदयात्।। महाकर्णाय विद्महे, वक्रतुण्डाय धीमहि, तन्नो दंती प्रचोदयात्॥


Post a Comment

Previous Post Next Post

Tennis